auto stop MAZDA MODEL CX-5 2018 Instrukcja Obsługi (in Polish)
[x] Cancel search | Manufacturer: MAZDA, Model Year: 2018, Model line: MODEL CX-5, Model: MAZDA MODEL CX-5 2018Pages: 883, PDF Size: 12.28 MB
Page 90 of 883
UWAGA
•System potrzebuje oko áo 10 sekund, aby w áczy ü lub wy áczy ü przedni poduszk
przedniego pasa*era i poduszki boczne oraz system napinacza pasa bezpieczestwa.
•Lampka sygnalizujca wy áczenie poduszki powietrznej przedniego pasa*era mo*e
w ácza ü si
wielokrotnie, je li baga* lub inne przedmioty s umieszczane na siedzeniu
przedniego pasa*era lub je li temperatura wn
trza samochodu nagle si
zmienia.
•Lampka sygnalizujca wy áczenie poduszki powietrznej przedniego pasa*era mo*e
w áczy ü si
na 10 sekund, je li mierzony metod elektrostatyczn nacisk na siedzenie
przednie ulegnie zmianie.
•Lampka ostrzegawcza systemu poduszki powietrznej/napinacza pasa bezpieczestwa mo*e
w áczy ü si
, je li siedzenie przedniego pasa*era zostanie mocno uderzone.
•Je li lampka sygnalizujca wy áczenie poduszki powietrznej przedniego pasa*era nie
w ácza si
po zainstalowaniu fotelika dzieci
cego na fotelu przedniego pasa*era,
najpierw zainstaluj ponownie fotelik dzieci
cy zgodnie z procedur podan w niniejszej
instrukcji. Nast
pnie, je li lampka sygnalizujca wy áczenie poduszki powietrznej
przedniego pasa*era wci* si
nie w ácza, zainstaluj fotelik dzieci
cy na siedzeniu tylnym
i mo*liwie jak najszybciej skonsultuj si
z Autoryzowan Stacj Obs áugi Mazdy.
•Je li lampka sygnalizujca wy áczenie poduszki powietrznej przedniego pasa*era w ácza
si
, gdy pasa*er siada na fotel przedniego pasa*era, namów pasa*era, by usiad á tak, aby
jego stopy znajdowa áy si
na pod áodze, a nast
pnie ponownie zapi á pas bezpieczestwa.
Je li lampka sygnalizujca wy áczenie poduszki powietrznej przedniego pasa*era nadal
jest w áczona, popro pasa*era, aby usiad á na siedzeniu tylnym. Je li zaj
cie miejsca na
siedzeniu tylnym jest niemo*liwe, przesu siedzenie przedniego pasa*era mo*liwie jak
najbardziej do tylu. Mo*liwie jak najszybciej skonsultuj si
z Autoryzowan Stacj
Obs áugi Mazdy.
Podstawowe wyposa*enie zwizane z bezpieczestwem
System poduszek powietrznych (SRS)
2-70
Page 96 of 883
Centralny zamek ze
zdalnym sterowaniem
W kluczu znajduj si
przyciski do
zdalnego blokowania i odblokowywania
drzwi i pokrywy baga*nika, a tak*e
otwierania/zamykania pokrywy baga*nika.
System ten pozwala uruchomi ü silnik bez
konieczno ci wyjmowania klucza
z kieszeni lub torebki.
W samochodach wyposa*onych w system
alarmowy za pomoc tego systemu mo*na
równie* w ácza ü/wy ácza ü alarm.
O nieprawid áowym dzia áaniu systemu lub
ostrze*eniach informuj przedstawione
poni*ej lampki lub sygna áy ostrzegawcze.
W przypadku samochodów z zestawem
wska(ników typu A sprawd( wy wietlany
komunikat, aby uzyska ü wi
cej informacji,
a w razie konieczno ci poddaj samochód
kontroli przez wyspecjalizowany serwis.
Zalecamy Autoryzowan Stacj
Obs áugi
Mazdy.
•Lampka ostrzegawcza KLUCZA
(czerwona)
Patrz rozdzia á „Skontaktuj si
z Autoryzowan Stacj Obs áugi Mazdy
i poddaj samochód kontroli” na stronie
7-37.
Patrz rozdzia á „Podejmowanie dzia áa”
na stronie 7-47.
•Sygna á ostrzegawczy w ácznika zap áonu
znajdujcego si
w pozycji innej ni*
OFF (STOP)
Patrz „Sygna á ostrzegawczy w ácznika
zap áonu nie w po áo*eniu Off (STOP)”
na stronie 7-58.
•Sygna á ostrzegawczy klucza wyj
tego
z pojazdu
Patrz rozdzia á „Sygna á ostrzegawczy
klucza wyj
tego z pojazdu” na stronie
7-59.
W razie jakichkolwiek problemów
z kluczem skontaktuj si
ze specjalist,
zalecamy Autoryzowan Stacj
Obs áugi
Mazdy.
Je*eli Twój klucz zostanie zgubiony lub
skradziony, skonsultuj si
jak najszybciej
z Autoryzowan Stacj Obs áugi Mazdy
w celu dezaktywacji utraconego klucza
i dorobienia nowego.
PRZESTROGA
Wszelkie zmiany lub
modyfikacje
wykonane bez wyraźnej autoryzacji ze
strony podmiotu odpowiedzialnego za
zgodność produktu mogą pozbawić
użytkownika prawa do posługiwania się
elementem wyposażenia.
UWAGA
•Zasi
g dzia áania centralnego zamka ze
zdalnym sterowaniem mo*e ulec zmianie
w zale*no ci od lokalnych warunków.
•System dzia áa (blokowanie/
odblokowywanie drzwi/pokrywy
baga*nika), je li w ácznik zap áonu jest
wy áczony. System nie dzia áa, je li
w ácznik zap áonu jest ustawiony
w dowolnym po áo*eniu innym ni* OFF.
•Je*eli po naci ni
ciu przycisku kluczyk
nie dzia áa lub zasi
g jego dzia áania jest
bardzo ma áy, m o*liwe *e bateria jest
s áaba. Aby w áo*y ü now bateri
,
zapoznaj si
z rozdzia áem „Wymiana
baterii w kluczu” (strona 6-43).
Przed rozpocz
ciem jazdy
Klucze
3-4
Page 97 of 883
•)ywotno ü baterii okre lona jest na
jeden rok. Wymie bateri
na now, je li
w zestawie wska(ników miga lampka
sygnalizacyjna KLUCZA (zielona)
(w przypadku samochodów z zestawem
wska(ników typu A (strona 4-48),
komunikaty s wy wietlane w zestawie
wska(ników). Zalecana jest wymiana
baterii mniej wi
cej raz w roku,
poniewa* w zale*no ci od stopnia
wyczerpania baterii lampka
ostrzegawcza/lampka sygnalizacyjna
KLUCZA mo*e nie wieci ü si
lub
miga ü.
•Dodatkowe klucze mo*na naby ü
w Autoryzowanych Stacjach Obs áugi
Mazdy. W systemie zdalnego otwierania
mo*na u*y ü maksymalnie 6 nadajników
do jednego samochodu. W razie
potrzeby dodatkowych kluczy, nale*y
dostarczy ü wszystkie posiadane do
Autoryzowanej Stacji Obs áugi Mazdy.
ttNadajnik
Przyciski sterujące
Dioda sygnalizująca działanie
UWAGA
• wiat áa przednie mo*na w áczy ü/
wy áczy ü za pomoc nadajnika. Patrz
rozdzia á „System o wietlania drogi do
samochodu” na stronie 4-77.
•(Z systemem alarmowym)
wiat áa awaryjne mign, kiedy system
alarmowy zostanie uzbrojony lub
wy áczony.
Patrz „System alarmowy” na stronie
3-61.
•(Z zaawansowanym systemem zdalnego
otwierania (Modele europejskie))
Ustawienia mo*na zmieni ü tak, aby
sygna á d(wi
kowy potwierdza á
zablokowanie lub odblokowanie drzwi
i pokrywy baga*nika przy u*yciu klucza.
(Z zaawansowanym systemem zdalnego
otwierania (Modele spoza Europy))
Mo*e by ü s áyszalny sygna á d(wi
kowy
potwierdzajcy zablokowanie lub
odblokowanie drzwi i pokrywy
baga*nika przy u*yciu klucza. Sygna á
d(wi
kowy mo*na wy áczy ü.
Mo*na równie* zmienia ü g áo no ü tego
d(wi
ku.
Patrz rozdzia á „Mo*liwo ci
personalizacji” na stronie 9-13.
Przed rozpocz
ciem jazdy
Klucze
3-5
Page 133 of 883
Informacje dotyczce systemu SCR
OSTRZE)ENIE
Uważaj, aby nie dopuścić do wyczerpania się płynu AdBlue®. Jeśli płyn AdBlue® całkowicie się
wyczerpie, system SCR nie będzie działać prawidłowo.
Jeśli w samochodzie wyczerpie się płyn AdBlue
®, prędkość samochodu będzie stopniowo
ograniczana, aby zapobiec emisji szkodliwych spalin. Gdy w końcowym etapie maksymalny
możliwy do pokonania dystans wyniesie 0 km, silnika nie będzie można uruchomić
ponownie. W celu uzupełnienia zbiornika płynu AdBlue
®, skonsultuj się z wyspecjalizowanym
serwisem. Zalecamy Autoryzowaną Stację Obsługi Mazdy.
PRZESTROGA
Korzystaj z oryginalnych produktów Mazdy lub produktów zgodnych z normą ISO22241-1
w zakresie AdBlue
®. W przypadku zastosowania nieodpowiedniego płynu AdBlue® system SCR
nie będzie działać prawidłowo. Ponadto osoby stosujące nieodpowiedni płyn AdBlue
® mogą
podlegać karom lub grzywnom. W celu zapoznania się z zalecanym płynem AdBlue
®
skonsultuj się z najbliższym wyspecjalizowanym serwisem. Zalecamy Autoryzowaną Stację
Obsługi Mazdy.
UWAGA
•Gdy pozosta áy mo*liwy do pokonania dystans wynosi 1.400 km lub mniej i wy wietlane
jest ostrze*enie dotyczce AdBlue
®, w ácza si
lampka ostrzegawcza systemu SCR
i pr
dko ü samochodu ulega ograniczeniu. Ponadto w razie pojawienia si
problemu
z systemem SCR/AdBlue
® oraz kiedy pozosta áy mo*liwy do pokonania dystans wynosi 700
km lub mniej, miga lampka ostrzegawcza systemu SCR i pr
dko ü samochodu jest
ograniczana.
•Poziom AdBlue® nale*y okresowo uzupe ánia ü zgodnie z planem przegldów okresowych.
Je li na wy wietlaczu wielofunkcyjnym wy wietli si
komunikat ostrzegawczy lub miga
lampka ostrzegawcza systemu SCR, skonsultuj si
z wyspecjalizowanym serwisem.
Zalecamy Autoryzowan Stacj
Obs áugi Mazdy.
•Zazwyczaj samochodem mo*na pokona ü oko áo 12.000 km, zanim konieczne b
dzie
uzupe ánienie poziomu AdBlue
®.
Przed rozpocz
ciem jazdy
Paliwo i emisje spalin
3-41
Page 167 of 883
NACISK NA HAK HOLOWNICZY:
Wa r t o ü si áy dzia áajcej na hak pojazdu. Warto ü zmienna, zale*na od roz áo*enia mas
podczas áadowania przyczepy.
PRZESTROGA
Należy zdawać sobie sprawę z różnic w masie obciążenia podczas holowania na dużych
wysokościach n.p.m. W przypadku wzniesień przekraczających wysokość 1.000 m n.p.m
należy zawsze zmniejszać holowane obciążenie o 10% na każde 1.000 m przyrostu wysokości
względem wartości obciążenia wskazanej pod pozycją Masa zestawu w tabeli maksymalnej
masy holowanej przyczepy. W razie przekroczenia określonej maksymalnej masy holowanej
przyczepy silnik i inne komponenty układu napędowego mogą ulec uszkodzeniu.
Tabela maksymalnej masy holowanej przyczepy
Europa/Stopie nachylenia do 12%
MODELCA àKOWITA MASA
PRZYCZEPYMASA ZESTAWU
SilnikSkrzynia
biegówPoziom
emisjiNap
dPrzyczepa
bez hamul-
caPrzyczepa
z hamul-
cemPrzyczepa z ha-
mulcem
SKYACTIV-G 2.0Manualna
skrzynia bie-
gówEURO6 2WD 750 kg 1.800 kg 3.820 kg
SKYACTIV-G 2.0Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 2WD 750 kg 2.000 kg 4.035 kg
SKYACTIV-G 2.0Manualna
skrzynia bie-
gówEURO6 4WD 750 kg 1.800 kg 3.880 kg
SKYACTIV-G 2.0Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 4WD 750 kg 2.000 kg 4.115 kg
SKYACTIV-G 2.5Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 2WD 750 kg 2.000 kg 4.070 kg
SKYACTIV-G 2.5Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 4WD 750 kg 2.000 kg 4.140 kg
Przed rozpocz
ciem jazdy
Holowanie
3-75
Page 169 of 883
Niemcy i Austria/Stopie nachylenia do 8%
MODELCA àKOWITA MASA
PRZYCZEPYMASA ZESTAWU
SilnikSkrzynia
biegówPoziom
emisjiNap
dPrzyczepa
bez hamul-
caPrzyczepa
z hamul-
cemPrzyczepa z ha-
mulcem
SKYACTIV-G 2.0Manualna
skrzynia bie-
gówEURO6 2WD 750 kg 1.900 kg 3.920 kg
SKYACTIV-G 2.0Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 2WD 750 kg 2.000 kg 4.035 kg
SKYACTIV-G 2.0Manualna
skrzynia bie-
gówEURO6 4WD 750 kg 1.900 kg 3.980 kg
SKYACTIV-G 2.0Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 4WD 750 kg 2.000 kg 4.115 kg
SKYACTIV-G 2.5Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 2WD 750 kg 2.000 kg 4.070 kg
SKYACTIV-G 2.5Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 4WD 750 kg 2.000 kg 4.140 kg
SKYACTIV-D 2.2
STANDARDOWA
MOCManualna
skrzynia bie-
gówEURO6 2WD 750 kg 2.000 kg 4.130 kg
SKYACTIV-D 2.2
STANDARDOWA
MOCAutomatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 2WD 750 kg 2.000 kg 4.143 kg
SKYACTIV-D 2.2
STANDARDOWA
MOCManualna
skrzynia bie-
gówEURO6 4WD 750 kg 2.100 kg 4.320 kg
SKYACTIV-D 2.2
STANDARDOWA
MOCAutomatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 4WD 750 kg 2.100 kg 4.335 kg
SKYACTIV-D 2.2
WYSOKA MOCManualna
skrzynia bie-
gówEURO6 4WD 750 kg 2.100 kg 4.320 kg
SKYACTIV-D 2.2
WYSOKA MOCAutomatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 4WD 750 kg 2.100 kg 4.335 kg
NACISK NA HAK HOLOWNICZY: 84 kg
Przed rozpocz
ciem jazdy
Holowanie
3-77
Page 170 of 883
Izrael/Stopie nachylenia do 12%
MODELCA àKOWITA MASA
PRZYCZEPYMASA ZESTAWU
SilnikSkrzynia
biegówPoziom
emisjiNap
dPrzyczepa
bez hamul-
caPrzyczepa
z hamul-
cemPrzyczepa z ha-
mulcem
SKYACTIV-G 2.0Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 2WD 750 kg 1.500 kg 3.560 kg
SKYACTIV-G 2.5Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO6 4WD 750 kg 1.500 kg 3.640 kg
NACISK NA HAK HOLOWNICZY: 84 kg
Po áudniowa Afryka/Stopie nachylenia do 12%
MODELCA àKOWITA MASA
PRZYCZEPYMASA ZESTAWU
SilnikSkrzynia
biegówPoziom
emisjiNap
dPrzyczepa
bez hamul-
caPrzyczepa
z hamul-
cemPrzyczepa z ha-
mulcem
SKYACTIV-G 2.0Manualna
skrzynia bie-
gówEURO4 2WD 750 kg 1.000 kg 2.995 kg
SKYACTIV-G 2.0Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO4 2WD 750 kg 1.000 kg 3.065 kg
SKYACTIV-G 2.5Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO4 4WD 750 kg 1.500 kg 3.640 kg
SKYACTIV-D 2.2Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO4 2WD 750 kg 1.500 kg 3.620 kg
SKYACTIV-D 2.2Automatycz-
na skrzynia
biegówEURO4 4WD 750 kg 1.500 kg 3.643 kg
NACISK NA HAK HOLOWNICZY: 84 kg
Przed rozpocz
ciem jazdy
Holowanie
3-78
Page 177 of 883
4Podczas jazdy
Informacje dotyczce bezpiecznej jazdy i zatrzymywania si
.
W áczanie/wy áczanie silnika .......... 4-4
W ácznik zap áonu ........................ 4-4
Uruchamianie silnika ................... 4-5
Wy áczanie silnika ..................... 4-12
Funkcja i-stop
*...........................4-14
Zestaw liczników i wska(ników .............
........................................................... 4-25
Liczniki i wska(niki ...................4-25
Wy wietlacz wielofunkcyjny
*...........
.................................................... 4-35
Wy wietlacz Head-up
*...............4-45
Lampki ostrzegawcze/
sygnalizacyjne ............................4-48
Sterowanie manualn skrzyni
biegów .............................................. 4-58
Uk áad zmiany biegów ................ 4-58
Automatyczna skrzynia biegów.............
........................................................... 4-61
Sterowanie automatyczn skrzyni
biegów ........................................4-61
System Shift-Lock ..................... 4-62
Pozycje d(wigni zmiany biegów .......
.................................................... 4-63
Tryb manualnej zmiany biegów.........
.................................................... 4-66
Zalecenia dotyczce jazdy ......... 4-71
Wy áczniki i prze áczniki sterujce ......
........................................................... 4-72
Sterowanie o wietleniem
zewn
trznym .............................. 4-72
Przednie wiat áa przeciwmgielne
*.....
.................................................... 4-78
Ty l n e wiat áo przeciwmgielne
*..........
.................................................... 4-79
Sygnalizacja skr
tu i zmiany pasa
ruchu .......................................... 4-81
Wycieraczki i spryskiwacz przedniej
szyby .......................................... 4-82
Wycieraczka i spryskiwacz tylnej
szyby .......................................... 4-86
Spryskiwacz reflektora
*.............4-87
Ogrzewanie tylnej szyby ............4-87
Sygna á d(wi
kowy ..................... 4-90
wiat áa awaryjne ........................4-90
Hamulec ........................................... 4-92
Uk áad hamulcowy ...................... 4-92
Funkcja AUTOHOLD ............... 4-97
System sygnalizacji awaryjnego
hamowania ............................... 4-103
System wspomagajcy ruszanie na
wzniesieniu (HLA) .................. 4-103
*Wybrane wersje.4-1
Page 178 of 883
ABS/TCS/DSC .............................. 4-105
System zapobiegajcy blokowaniu
kó á w trakcie hamowania (ABS)........
.................................................. 4-105
System kontroli trakcji (TCS) ............
.................................................. 4-106
System dynamicznej stabilizacji toru
jazdy (DSC) ............................. 4-109
System i-ELOOP ........................... 4-111
System i-ELOOP
*.................... 4-111
Monitor zu*ycia paliwa ................ 4-113
Monitor zu*ycia paliwa
*.......... 4-113
Wybór trybu jazdy ....................... 4-120
Wybór trybu jazdy
*..................4-120
System i-ACTIV AWD ................. 4-122
Dzia áanie systemu i-ACTIV
AW D
*...................................... 4-122
Wspomaganie uk áadu
kierowniczego ................................ 4-124
Wspomaganie uk áadu
kierowniczego .......................... 4-124
i-ACTIVSENSE ............................ 4-125
i-ACTIVSENSE ...................... 4-125
System adaptacyjnego do wietlania
zakr
tów (AFS)
*...................... 4-129
System automatycznego
prze áczania wiate á drogowych na
mijania i odwrotnie (HBC)
*.... 4-130
Przednie matrycowe reflektory
diodowe (LED) z systemem
o wietlenia adaptacyjnego
(ALH)
*..................................... 4-133
System monitorowania martwego
pola (BSM)
*.............................4-136
System rozpoznajcy znaki drogowe
(TSR)
*......................................4-143
System rozpoznawania odleg áo ci od
poprzedzajcego pojazdu
(DRSS)
*................................... 4-150
System wykrywajcy znu*enie
kierowcy (DAA)
*.................... 4-154
System monitorowania ruchu
poprzecznego przy cofaniu
(RCTA)
*...................................4-157
Aktywny tempomat (system MRCC)
(Manualna skrzynia biegów)
*............
.................................................. 4-161
Aktywny tempomat z funkcj Stop
& Go (system MRCC z funkcj Stop
& Go) (Automatyczna skrzynia
biegów)
*...................................4-176
System wspomagajcy utrzymanie
pojazdu w pasie ruchu (LAS)
i system ostrzegania
o niezamierzonej zmianie pasa ruchu
(LDWS)
*..................................4-192
Regulowany ogranicznik pr
dko ci
(ASL)
*..................................... 4-204
Zaawansowany system
wspomagajcy hamowanie (A-
SCBS)
*.....................................4-212
4-2*Wybrane wersje.
Page 185 of 883
•Podczas uruchamiania silnika nie
puszczaj peda áu sprz
g áa
(manualna skrzynia biegów) lub
peda áu hamulca (automatyczna
skrzynia biegów) do momentu,
w którym lampka sygnalizacyjna
wiec *arowych w zestawie
wska(ników nie zga nie, a silnik
nie uruchomi si
po naci ni
ciu
przycisku Start.
•Je li peda á sprz
g áa (manualna
skrzynia biegów) lub peda á
hamulca (automatyczna skrzynia
biegów) zostanie puszczony przed
uruchomieniem silnika, naci nij
peda á sprz
g áa (manualna skrzynia
biegów) lub peda á hamulca
(automatyczna skrzynia biegów)
ponownie i wci nij przycisk Start,
aby uruchomi ü silnik.
8. Po uruchomieniu silnika pozostaw go
na biegu ja áowym przez oko áo dziesi
ü
sekund (zabronione w Niemczech).
UWAGA
•(Niemcy)
Rozpocznij jazd
natychmiast po
uruchomieniu silnika. Jednak nie
wykorzystuj wysokich obrotów do
momentu osigni
cia przez silnik
w áa ciwej temperatury pracy.
•(SKYACTIV-G 2.0, SKYACTIV-G
2.5)
•Niezale*nie od tego, czy silnik jest
rozgrzany czy zimny, podczas
rozruchu silnika nie naciskaj
peda áu przyspieszenia.
•Je li silnik nie uruchomi á si
przy
pierwszej próbie, zobacz rozdzia á
„Uruchamianie zalanego silnika”.
Je*eli silnika w dalszym cigu nie
mo*na uruchomi ü, skontaktuj si
z wyspecjalizowanym serwisem,
zalecamy Autoryzowan Stacj
Obs áugi Mazdy (strona 7-25).
•(SKYACTIV-D 2.2)
Je li temperatura otoczenia nie
przekracza oko áo - 10°C, dla
ochrony silnika jego maksymalna
pr
dko ü obrotowa mo*e nie zosta ü
osigni
ta przez oko áo 3 minuty od
jego uruchomienia.
•(Samochód z manualn skrzyni
biegów i funkcj i-stop)
Je li silnik zatrzyma á si
z powodu
„d áawienia si
”, mo*na go
uruchomi ü ponownie, wciskajc
peda á sprz
g áa w cigu 3 sekund od
wy áczenia si
.
Silnika nie mo*na uruchomi ü
ponownie, nawet po wci ni
ciu
peda áu sprz
g áa, w nast
pujcych
okoliczno ciach:
•Drzwi kierowcy zosta áy otwarte.
•Pas bezpieczestwa kierowcy nie
jest zapi
ty.
•Peda áu sprz
g áa nie zwolniono
ca ákowicie po „d áawieniu si
”
silnika.
•Peda á sprz
g áa wci ni
to, gdy
silnik ca ákowicie si
nie zatrzyma á.
Podczas jazdy
W áczanie/wy áczanie silnika
4-9